ADR Nedir? Arabuluculuk nedir?

17-05-2018

Yargılama dışındaki uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin genel adı “Alternative Dispute Resolution” olarak geçmektedir. İngiltere ve ABD’de 20 yuzyılda gelişen bu yöntem uzakdoğuda binlerce yıldır uygulanmaktadır. Başlıca ADR yolları aşağıdaki şekildedir.

  1. Arabuluculuk
  2. Uzlaştırma
  3. Tarafsız ön değerlendirme
  4. Mini yargılama
  5. Kolaylaştırma

Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yollarının Farkı Nedir?

  • Taraflar, bir üçüncü kişinin yardımıyla; ancak, kendi inisiyatifleri ile aralarındaki uyuşmazlığı çözebilmektedirler.
  • Uyuşmazlığı yaratan taraflar, uyuşmazlığı sonlandırmak ve çözüme katkı bulunma aşamasında da etkin bir şekilde işin içindedir.
  • Taraflar, ihtiyaçları ve çıkarları boyutunda birbirlerini değerlendirebilme fırsatı bulur. Bu durum gelecekteki ilişkilerini de yoluna koyabilir.
  • Tamamen gönüllülük esasına göre işlerlik kazanır.
  • Süreç gizlidir.
  • Süreç sonunda uzlaşma sağlanamaması hâlinde yargıya başvuru hakkı korunuyor olmasıdır.

Arabuluculuk Nedir?

Arabuluculuk, Alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin en sık kullanılan metotlarının başında gelmektedir. Uluslararası literatürde “Mediation” olarak bilinen bu model ülkemizde yargıya alternatif çözüm modeli olarak gelişmektedir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 2.maddesinde arabuluculuk “Sistematik teknikler uygulayarak, görüşmek ve müzakerelerde bulunmak amacıyla tarafları bir araya getiren, onların birbirlerini anlamalarını ve bu suretle çözümlerini kendilerinin üretmesini sağlamak için aralarında iletişim sürecinin kurulmasını gerçekleştiren, tarafların çözüm üretemediklerinin ortaya çıkması hâlinde çözüm önerisi de getirebilen, uzmanlık eğitimi almış olan tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin katılımıyla ve ihtiyarî olarak yürütülen uyuşmazlık çözüm yöntemi” şeklinde tanımlanmıştır. Bu kapsamda bir alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olan arabuluculuk, yargılama faaliyeti olmamakla ya da yargıya alternatif olmamakla birlikte, mahkemeleri destekleyen, mahkemelerde yapılan yargılamayı daha kaliteli kılacak olan bir işlevi yerine getirmektedir.

Arabuluculuk Devlet Yargısının, Mahkemelerin, Yerine Getirilmeye Çalışılan Bir Çözüm Süreci Midir?

  • Arabuluculuk, mahkemelerin yerine getirilmeye çalışılan veya mahkemelerle rekabet eden bir bir metot değildir.
  • Bu metodun asıl amacı, kamu düzeniyle ilgisi olmayan uyuşmazlıkların ve ihtilafların, adli bir soruna dönüşmeden çözümünü gerçekleştirmektir.
  • Arabuluculuk ile taraflar uzlaştırma sürecine dahil olmakta, kendi iradeleriyle uzlaşmakta ve menfaatlerini koruyarak haklarına ulaşmaktadır.
  • Arabuluculuk bu yönüyle, devletin, yargı yetkisi dışında uyuşmazlıkların çözümü konusunda vatandaşlarına sunduğu bir imkândır. Arabuluculuk mahkemelerdeki yığılmayı azaltacağından devlet yargısının da kalitesinin artmasında fayda sağlayacaktır.

 

Yorumlar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir